In het oude zorgstelsel werd er onderscheid gemaakt tussen de onderdelen: het particuliere ziekenfonds en het algemene ziekenfonds. Daarbij was het zorgstelsel ouderwets en gebaseerd op maatregelen die relevant waren voor Nederland in de decennia. In de loop der tijd is er veel veranderd in de zorgbranche maar hetzelfde geldt voor de samenstelling van de bevolking. Het nieuwe stelsel was noodzakelijk om succesvol de toekomst tegemoet te kunnen gaan. Het heeft het doel meer ruimte te geven om in te spelen op de behoefte van patienten en clienten: de patienten en clienten dienen in de toekomst centraal te staan.
De veranderingen die zijn doorgevoerd zijn als volgt:
De ZorgverzekeringsWet verplicht zorgverzekeraars clienten aan te nemen die zijn verzekerd op basis van het basispakket.